Advertisements: Forte Pianos of the Low Countries

I - Hendrik Blatz /Bletz/ Blotz / Boets (ca. 1733–1777)

From Amsterdam hammerwork to an organ for Curaçao: Hendrik Blotz (c. 1733–1777) Anyone searching 18th-century archives for instrument makers will sometimes come across a single name spelled in many different ways. This is also the case with a master organ builder on Amsterdam’s Baangracht, who appears as Blatz, Blotz, Blots, Bletz and Boets. By cross-referencing newspaper advertisements, marriage banns registers and notarial deeds, it becomes clear that this is one and the same man: Hendrik Blotz. Background and marriage: Blotz was born in Wrisbergholzen around 1733. On 5 April 1759, he married the 22-year-old Elisabeth Kammeyer in Amsterdam. At the time, he was living on the Nieuwmarkt. [According to the 1758 advertisement, his workshop was already situated on the Baangracht, between the Spiegelsgracht and the Reguliersgracht.]

Fortepianos (1758)

The story of his pioneering work begins on July 15, 1758, when a landmark advertisement appeared in the Amsterdamsche Courant:

"HENDRIK BLATZ, Organ Builder in the Baangragt, between the Spiegel- and Reguliersgragt in Amsterdam, presents for sale out of hand two superbe Forte Piano, being hammer-action, with an extra-fine tone and rare inventions."

This is the earliest known reference to fortepianos in the Low Countries.

An organ for Curaçao (1764) 

In October 1764, Blotz – referred to here as Hendrik Blots – commissioned a large pipe organ for the Reformed Church on Curaçao. According to a deed drawn up by notary Salomon Dorper, he hired the master craftsmen Fredrik Staat and Dirk Hibbeler to accompany the organ on the sailing ship d’Vriendschap, under Captain Roeloff Malmstroem, and to assemble it on site. They were paid 50 guilders a month, plus board, drink and lodging. 

The final years 

On 18 March 1776, Blotz had witnesses, including his brother-in-law Harmanus Kammeyer and a servant, record under oath before notary Nathanaël Wilthuysen that his wife Elisabeth had been drinking heavily for years. According to these statements, she secretly sold and pawned household goods, clothing and materials from the workshop, and, whilst drunk, became noisy and aggressive in the street. The witnesses felt that she needed to be placed in a safe environment. This statement was made at her husband’s request; her own account has not been recorded. On 3 January 1777, Hendrik Blotz, an organ builder in the third Weteringdwarsstraat, was buried, aged approximately 43. The sources give no indication of the cause of his death.

The Dark Side: Alcohol Abuse and Domestic Decay (1776)

Beside the triumphs in his workshop, Hendrik Blotz’s life took a tragic turn. A poignant notary statement dated March 18, 1776 (drawn up by notary Nathanaël Wilthuysen in the Third Weteringdwarsstraat) exposes the harsh reality of his domestic life.

Blotz was forced to have witnesses—including his brother-in-law Harmanus Kammeyer and his assistant—testify under oath that his wife, Elisabet Kammeyer, had suffered from severe alcohol abuse for years. The testimonies paint a heartbreaking picture:

Elisabet repeatedly wandered the streets heavily intoxicated, loud, and aggressive.




She quarreled with neighbors, shouted profanities, and disturbed the peace.




Worse still, to fund her addiction, she secretly sold off household goods, clothes, and even workshop materials and tools far below their value.




The witnesses warned that unless she was secured in a safe facility, ruin awaited her husband and children.

An Early End (1777)

The domestic hardship and strain on his business undoubtedly took a toll on the organ builder's health. Hendrik Blotz did not live long to enjoy the legacy of his pioneering work. On January 3, 1777—less than a year after the testimony regarding his wife—Hendrik Blotz, master organ builder in the Third Weteringdwarsstraat, was buried. He was only 43 years old.

Contract

Op heeden den Eersten October Des Jaers Sevenhonderd Vieren Zestig, Compareerden Voor my Salomon Dorper, openbaer Notaris tot Amsterdam, by den edele Hove van Holland geadmitteerd, ende voor de getuygen nagenoemd:

De Heer Hendrik Cannegieter, Sanst ter Eene [Sanst ter Eem], ter eenre,

ende Meester Fredrik Staat en Dirk Hibbeler, ter andere zyde.

Dewelke verklaarden met elkanderen te zyn overeengekomen en gecontracteerd te syn, als volgt:

Namentlyk Dat zy, Fredrik Staat en Dirk Hibbeler, te samen en ieder in 't biezonder aannemen en zich verpligten, om het Orgel dat Hendrik Blots voor de Gereformeerde Kerk tot Curaçao gemaakt heeft, en hetgeene nu staat gemonteerd/getransporteerd te worden met het schip 'd'Vriendschap' [of L'Amitie], Kapiteyn Roeloff Malmstroem, uyt te schepen [aldaer] in order te brengen en op te stellen, onder de navolgende condition:

Dat den voorn. Heer Cannegieter aanneemt, aan ieder van de Comparanten ter andere zyde te zullen doen genieten de sommen van Vyftig guldens Hollands Courant geld per maand van Dertig dagen, ieder maand te rekenen, te beginnen met den dag dat de comparanten ter andere zyde zich met de Lighter [lichter] aan boord van 't gedagte Schip zullen begeeven.

[Pagina 2 – Bepalingen over reis, verblijf en werk op Curaçao]

Sullend door den voorn. Heer Cannegieter aan de beyde comparanten ter laetster zyde bezorgt worden vry transport en passage heen en wederom, aen wien de Capiteyn goede Logement, Spys & Drank aen boord sal doen genieten, so goed als al het Scheepsvolk sal genieten.

Bekennende eender van de Comparanten ter andere zyde van den Heer Eerste comparant op hand ontvangen te hebben Drie en een halve Maand gagie, synde dus voor ieder Eenhonderd Vyffenseventig guldens, het geene op hunne te verdienen gagie sal valideeren.

Sodra de beyde Comparanten ter andere zyde op Curaçao zullen syn gearriveerd, en sodra het Orgel sal syn gelost, neemen sy aan aenstonds om het selve in de gereformeerde Kerk aldaar te plaetsen en voorts te werken met alle vlyt en zonder tyd verzuym.

Sullende de beyde Comparanten ter andere zyde, sodra het Orgel door hen in order en bruykbaer sal syn gesteld, soo legger sy met het Schip 'tycene de Heeren Philip Schooneboom & S. Scholten haar zullen aanwyzen, kunnen retourneeren, des begeerende vry van transport & passage, in welk geval haare Gagie sal dunnen tot de tyd dat sy lieden in een van dese Havens arriveeren, en langer niet.

En zullen opgemelde Heeren Schooneboom & Scholten aan de beyde comparanten ter laetster zyde, so lange sy tot Curaçao aen 't werk van de Orgel zullen syn, moeten bezorgen vrije Kost, Drank en Slaepplaets.

[Pagina 3 – Slotbepalingen & Ondertekening]

Sodra het Orgel in vereyschte ordre is gesteld, en de beyde Comparanten ter andere zyde rig in alles hebben gedraegen als brave Lieden betaemt, so zullen gemelde Heeren Schooneboom & Scholten aen hun mede geeven een attestatie van hun gedrag.

Indien de Comparanten ter andere zyde na die tyd in deereen mogten om te Curaçao te willen blyven, so zullen sy met goedvinden en overleg van meergemelde Heeren Schooneboom en Scholten dit Contract vermogen te annulleeren, en andere Condition maken, ofte afstant doen, dog niet eerder dan na dat het Orgel na genoegen in complete ordre is gebragt.

De Heeren Schooneboom en Scholten zullen verpligt syn aen de beyde Comparanten ter andere zyde alle maenden te betalen haere verdiende hiervoven bedongene Gagie, tot dat deselve weder aen boord gaan om naer Holland te retourneeren.

Laetslyk zullen de comparanten ter andere zyde, sodra sy tot Curaçao zullen syn gearriveert, gehouden syn hier aenstonds te addresseeren aen de by deese gemelde Heeren Schooneboom en Scholten aldaer, na weens ordres sy hun in alles zullen moeten gedraegen en opvolgen.

Tot nakominge van alle hetgeene hiervoren gecontracteerd, verbinden de wederzyde Comparanten hunne Personen ende Goederen als naer Regten.

Aldus gepasseert binnen Amsterdam in presentie van Jacobus Jacobs en Jan de Vries, als getuygen.

(Handtekeningen:)

Hend. Cannegieter




Fredrik Staat




Jan Dirk Hibbeler




Jacobus Jacobs (getuige)


Jan de Vries (getuige)


S. Dorper, Notaris




2. Modern Nederlands

Contract

Heden, de 1e oktober van het jaar 1764, verschenen voor mij, Salomon Dorper, openbaar notaris te Amsterdam (toegelaten door het Hof van Holland), en voor de hierna genoemde getuigen:

De heer Hendrik Cannegieter (wonende te Sanst ter Eem), aan de ene zijde,

en meester Fredrik Staat en Dirk Hibbeler, aan de andere zijde.

Zij verklaarden met elkaar het volgende te zijn overeengekomen:

Namelijk dat zij, Fredrik Staat en Dirk Hibbeler, samen en ieder afzonderlijk de verplichting op zich nemen om het orgel dat Hendrik Blots heeft gemaakt voor de Gereformeerde Kerk op Curaçao – en dat nu klaarstaat om vervoerd te worden met het schip 'd'Vriendschap' onder kapitein Roeloff Malmstroem – daar ter plaatse uit te schepen, in orde te brengen en op te stellen, onder de volgende voorwaarden:

Salaris: De heer Cannegieter verbindt zich om aan elk van hen een salaris te betalen van 50 Hollandse gulden per maand (gerekend per maand van 30 dagen). Dit salaris gaat in vanaf de dag dat zij met de lichter aan boord gaan van het genoemde schip.


Reis & Verblijf: De heer Cannegieter zorgt voor de vrije overtocht en passage (heen en terug). De kapitein zal hun aan boord goed onderdak, eten en drinken verschaffen, van dezelfde kwaliteit als voor de rest van de scheepsbemanning.



Voorschot: Beiden bekennen alvast een voorschot van drieënhalve maand wedde (175 gulden per persoon) van de heer Cannegieter te hebben ontvangen, wat verrekenbaar zal zijn met het nog te verdienen salaris.



Werk op Curaçao: Zodra zij op Curaçao aankomen en het orgel is uitgeladen, zullen zij onmiddellijk beginnen met de opbouw en plaatsing in de Gereformeerde Kerk aldaar, en met alle vlijt en zonder tijdverlies doorwerken.



Terugreis: Zodra het orgel door hen in goede en bruikbare staat is opgeleverd, kunnen zij op de door de heren Philip Schooneboom & S. Scholten aangewezen boot naar Holland terugkeren (vrij van passagekosten). Hun maandloon loopt door tot de dag dat zij in een Nederlandse haven arriveren.




Onderhoud op het eiland: Zolang zij op Curaçao aan het orgel werken, zullen de heren Schooneboom & Scholten zorgen voor hun vrije kost, drank en slaapplek.


Getuigschrift: Bij een goede oplevering van het orgel en correct gedrag zullen de heren Schooneboom & Scholten hun een schriftelijke getuigschrift (attestatie) van goed gedrag meegeven.



Eventueel langer verblijf: Mocht een van hen na afloop op Curaçao willen blijven, dan kan dit contract in overleg met Schooneboom & Scholten worden ontbonden, maar pas nadat het orgel naar tevredenheid en volledig in orde is gebracht.